@

 Educator > Publikacje

SZKOŁA W ŚRODOWISKU LOKALNYM

Paweł Cieślik

Szkoła Podstawowa Nr 10 w Gdyni

KURS KWALIFIKACYJNY 2001/2002
ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE OŚWIATĄ

OŚRODEK ROZWOJU EDUKACJI
"EDUCATOR"
> Gdynia 2002 <

Spis treści

• Wstęp
• Historia placówki
• Charakterystyka środowiska lokalnego
• Współpraca szkoły ze środowiskiem lokalnym
• Zakończenie
• Bibliografia

Wstęp

Szkoła jest dla wychowanków jednym z głównych terenów ich życia, a tym samym jest doniosłym fragmentem ich przestrzeni psychicznej, społecznej i materialnej. Jest ona realnym obiektem, który swym stanem i funkcjonowaniem wzbudza jakiś stosunek do siebie. Stosunek ten jest szczególnie ważny dla ludzi w niej działających, wchodzących w ścisłe z nią powiązania i zależnym od niej.¹
Uchwalona przez Sejm Rzeczypospolitej polskiej w marcu 1990 roku "Ustawa o samorządzie terytorialnym", w zakresie działania i zadań gminy wyszczególniła m. in. "obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty obejmujących sprawy oświaty, w tym szkół podstawowych, przedszkoli i innych placówek oświatowo - wychowawczych".²
Bardziej szczegółowo możliwości działania gminy w ramach systemu oświaty państwa określała Ustawa oświatowa z dnia 7 września 1991 roku, która nakładała na gminę obowiązki w zakresie utrzymania szkoły oraz zapewnienia kadrowych i organizacyjnych warunków do pełnej realizacji programów nauczania lub innych zadań statutowych.³
Szkoła podstawowa jako placówka oświatowa ma określone zadania i spełniać powinna określone dla niej funkcje. W. Okoń definiując funkcje oświaty pisze, że jest to "ogół rzeczywistych skutków wywoływanych przez system oświaty w życiu społeczeństwa, przy czym mogą to być zarówno skutki świadomie spowodowane i pożądane, jak i nieprzewidziane i niepożądane."⁴
W literaturze przedmiotu pisze się, że szkoła powinna spełniać trzy rodzaje funkcji: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą. Niektórzy autorzy twierdzą, że opieka nad dziećmi i młodzieżą tak ściśle łączy się z wychowaniem, że mówiąc o tej kategorii zjawisk możemy posługiwać się dwuczłonowym terminem "działalność opiekuńczo - wychowawcza". J. Materne zwraca uwagę, że funkcja "...opiekuńcza szkoły jest funkcją wspierającą, warunkującą prawidłowy rozwój ucznia, jak też prawidłową realizację nauczania i wychowania. Powinna być ona realizowana dwukierunkowo: poprzez wewnętrzną pracę szkoły oraz poprzez współpracę ze środowiskiem lokalnym" (...) "szkoła nie może być dowolnie kształtowana. Musi ona stać się specyficzną strukturą - środowiskiem - strukturalną całością architektoniczną, prakseologiczną, społeczną. Przy tym kształt owej całości nie może być dowolnym zlepkiem elementów, lecz musi charakteryzować się funkcjonalną spoistością".⁵ Inny pedagog M.Winiarski pisze, iż "...szkoła powinna inspirować zarządzenia rekreacyjne i kulturalno - oświatowe dotyczące środowiska lokalnego. Jej zadaniem jest także podnoszenie poziomu kultury pedagogicznej i organizowanie aktywności wolnoczasowej społeczności lokalnej oraz neutralizowanie i zwalczanie zjawisk aspołecznych, zachowań i wszelkiej patologii".⁶
Dzisiejsza szkoła powinna zmierzać do modelu nowoczesnej i humanistycznej "szkoły przyszłości". Mieszczą się w tym takie cechy jak "wszechstronna aktywność uczniów, różne sposoby zaspokajania i kreowania ich potrzeb, podmiotowość, samorządność, umiejętność współpracy wszystkich ogniw i podmiotów edukacji, swoboda poszukiwań w duchu wolności, demokracji, otwartości oraz jedności interesów jednostkowych i zbiorowych. (...) Zmiany w modelu i systemie funkcjonowania szkoły powinny zmierzać do tego, by uczynić ją pełnoprawną i demokratyczną instytucją społeczną, rozwijającą talenty, aspiracje i kwalifikacje uczniów oraz nauczycieli".⁷
Współczesna szkoła nie powinna więc ograniczać swojej roli do miejsca w którym przekazuje się tylko wiedzę, winna zaoferować społeczności lokalnej różnorodne formy zajęć pozalekcyjnych, ukierunkowanych nie tylko do uczniów placówki, ale również do ich rodziców, opiekunów, absolwentów oraz mieszkańców okolicy. Szkoła i baza którą posiada powinny stać się nie tylko centrum oświaty, ale również szeroko rozumianego wypoczynku, sportu i kultury.